خبرگزاری "مهر"- گروه سیاسی : رهبرمعظم انقلاب در سخنرانی راهگشایی که در فرودین ماه 85 در مشهد داشتند ، در برابر تبلیغات و تهدیدات سنگین رسانه ای غرب در خصوص ارجاع موضوع هسته ای ایران به شورای امنیت سازمان ملل، تصریح کردند: ملت ایران، "شورای امنیت چشیده" است.
با این نگاه، برگی از تاریخ معاصر کشور و موضوع شورای امنیت را پیش روی مخاطبان خود می گشائیم:
اولین شکایتی که بعد ازتاسیس سازمان ملل درسال 1945 میلادی ، شورای امنیت این سازمان بدان رسیدگی کرد به ایران مربوط می شد، این مساله شکایت رسمی دولت ایران از اتحاد جماهیر شوروی بخاطر عدم تخیله نیروهای روسی از شمال ایران و آذربایجان در جریان جنگ جهانی دوم بود، این مساله با دخالت و فشار آمریکا به شوروی و سیاست زیرکانه قوام السلطنه در فریب روسها با موضوع اعطای امتیاز نفت شمال به روسها به نفع ایران در سال 1946 پایان یافت و آذربایجان و کردستان از لوث گروههای مسلح تجزیه طلب پاک شد و تجربه موفقی را در تاریخ دیپلماسی کشورمان رقم زد.
کمتر از یک ماه بعد از یورش سراسری ارتش بعث عراق به مرزهای جمهوری اسلامی ایران در 31 شهریور 1359 ، موضوع این تهاجم -بدون اشاره به آغاز کننده و مقصر تجاوز- در شورای امنیت سازمان ملل مطرح شد.
این مساله از جدی ترین آزمون های دولت نوپای "محمد علی رجایی" در سیاست خارجی بود.
عصر پنجشنبه بیست و پنجم مهرماه 1359 ، محمد علی رجایی نخست وزیر وقت به همراه یک هیات بلند پایه مرکب از "بهزاد نبوی وزیر مشاور در امور اجرایی، گودرز افتخار جهرمی" عضو شورای نگهبان، چهار خبرنگار و فیلمبردار از صداوسیما و خبرگزاری پارس (ایرنای فعلی) عازم نیویورک شد تا در مورد جنگ ایران و عراق در سازمان ملل متحد و شورای امنیت به گفتگو بنشینند.
***
حساسیت سفر هیات ایرانی به سرپرستی رجایی وقتی آشکار می شود که بدانیم بحران گروگانگیری در این زمان به داغ ترین و البته "مبهم ترین" شرایط خود رسیده بود و دانشجویان پیرو خط امام برای آنکه حمله ای مشابه طبس (اردیبهشت 59) پیش نیاید، گروگان های آمریکایی را در نقاطی محرمانه در کل کشور پخش و مخفی کرده بودند، امام راحل(ره) تعیین تکلیف گروگانهای آمریکایی را به مجلس شورای اسلامی واگذار کرده بودند.
اخبار ایران در صدر اخبار جهان قرار داشت و حساسیت این برهه زمانی وقتی بیشتر آشکار می شود که شعله های جنگ تحمیلی نیز در حال برافروخته شدن بود و واحد های مختلف ارتش عراق با پیش روی های سریع وارد خاک کشورمان شده بود، آبادان و خرمشهر دو شهر مهم و حساس خوزستان، زیر آتش مستقیم بعثی ها بود و جبهه غرب نیز همه چیز به نفع عراقی ها بود، ضمن اینکه اختلافات داخلی نیز هر روز شدیدتر می شد، چندین پست وزارت در کابینه رجایی به خاطر اختلاف رئیس جمهور وقت-ابوالحسن بنی صدر- با رجایی خالی مانده بود.
|
در این زمان بحران گروگانگیری در این زمان در داغ ترین و البته "مبهم ترین" شرایط خود رسیده بود و دانشجویان پیرو خط امام برای آنکه حمله ای مشابه طبس پیش نیاد، گروگانگهای آمریکایی را در نقاطی محرمانه در کل کشور پخش و مخفی کرده بودند، اخبار ایران در صدر اخبار جهان قرار داشت |
رجایی و هیات همراه بعد از 13 ساعت پرواز ساعت دوازده و سی دقیقه بامداد به نیویورک رسیدند و در فرودگاه مورد استقبال سفیر ایران در سازمان ملل-شمس اردکانی- و سفیر الجزایر قرار گرفتند.
یک ساعت و نیم بعد در ساعت دو نیمه شب جلسه ای پیرامون با حضور هیات ایرانی تشکیل شد تا آخرین مواضع ایران جمع بندی شود و برای جلسه فردا آماده شود.
عراقی ها که این سفر را به شدت زیر نظر داشتند، برای القای "حس انفعال به هیات ایرانی" ، صبح روز بعد بیست و هفتم مهرماه-یعنی اولین روز حضور هیات ایرانی در نیویورک، شهر کرمانشاه را به شدت بمباران کردند و رژیم بعثی عملا با این دهن کجی در آستانه تشکیل جلسه شورای امنیت ، پیامی روشن به جهانیان فرستاد.
به گزارش مهر، رجایی بلافاصله در دفتر نمایندگی ایران در سازمان ملل حضور یافت و از همانجا پیام همدردی و تسلیت خود را به عنوان نخست وزیر جمهوری اسلامی ایران برای بمباران کرمانشاه به تهران مخابره کرد.
گفتگوی رجایی با کورت والدهایم، دبیرکل وقت سازمان ملل
ساعت 5 بعدازظهر رجایی به دعوت کورت والدهایم دبیرکل سازمان ملل با وی ملاقات کرد، رجایی ضمن تشکر از این دعوت گفت: اگر چه این سفر در بدترین شرایط کشور من روی می دهد، ولی امیدوارم با بیان موضع ایران ، شورای امنیت را در جریان حقایق این جنگ بگذاریم.
|
صبح روز بعد بیست و هفتم مهرماه، عراق شهر کرمانشاه را به شدت بمباران کرد و عملا با این دهن کجی در آستانه تشکیل جلسه شورای امنیت ، پیامی روشن به جهانیان فرستاد |
کورت والدهایم گفت: من فکر می کنم شما یک موضع قوی استدلالی دارید، دخالت نظامی عراق در کشور شما معلوم و قابل رویت است و من فکر می کنم سازمان ملل و شورای امنیت، محل صحیحی برای ارائه مواضع کشور شماست و شما خواهید دید که شکایات برحق شما قبول و شنیده می شود.
رجایی اظهار داشت: به نظر ما شورای امنیت مرجع جدی قابلی که برای مردم کار بکند، نیست.
وی افزود: من به خود حق می دهم بگویم که شاید شورای امنیت احتیاج به یک تجدید سازمان و قواعد داشته باشد.برای اینکه بین آنچه ما از سازمان ملل و شورای امنیت تصور داریم، با آنچه که در شورا و سازمان ملل در عمل انجام می دهند، فاصله زیادی دارد.
رجایی تصریح کرد: به نظر می رسد که شورای امنیت بیشتر یک مرکز اطلاعاتی درجامعه جهانی است.حال آنکه دنیای ما نیازمند به یک دستگاه جدی اجرایی است تا در موقع لزوم بتواند جلوی انحراف آن کسانی را که قدرت در دست آنهاست بگیرد.
والدهایم: شورای امنیت از سال 1945 تاکون خیلی عوض شده است ما کشورهای کوچکی داریم مثل بنگلادش ، زامبیا، مکزیک که خودشان قربانی استعماربودند و با کمک سازمان ملل به ازادی دست یافتند.مساله گروگانها بسیاربه انزوای ایران کمک کرده و موجب نادیده گرفتن حقوق ملت شما شده است، من به عنوان یک دوست می گویم: به نفع ایران است که از انزوا خارج شود تا بتواند بر مشکلات خود فائق آید و این جنگ وحشتزا نیز تمام شود.
|
مساله انزوا که مورد بحث است، یک امر طبیعی هر انقلاب مکتبی است.چنین انقلابی حرف تازه ای دارد و آن را به شکل تازه ای مطرح می کند و طول می کشد تا مورد حمایت همه به ویژه کشورهایی که با آن درتماس هستند قرار بگیرد |
رجایی: مساله انزوا که مورد بحث است، یک امر طبیعی هر انقلاب مکتبی است.چنین انقلابی حرف تازه ای دارد و آن را به شکل تازه ای مطرح می کند و طول می کشد تا مورد حمایت همه به ویژه کشورهایی که با آن درتماس هستند قرار بگیرد.انزوای ما در اصل با دولتهایی است که منافع چپاولگرانه در ایران داشتند. با اقمار آنها هم همینطور.ما به این نتیجه رسیدیم که تا ساختن یک ایران مستقل و مترقی و آزاد در رابطه با معیارهای انقلاب، این انزوا تا حدودی اجتناب ناپذیر است.
"اما در مورد گروگانها من ترجیح می دهم فعلا صحبتی نکنم، همانطور که خبر دارید مجلس شورای اسلامی دراین باره در حال طرح و بحث است و به زودی نظر کشور ما نسبت به این مساله اعلام می شود.گرچه من از موضع گیری های آمریکا می فهمم که بعد از اعلام نظر کشور ما نیز آمریکا همچنان به موضع گیری های نادرست خواهند افتاد.نمونه بارز آن تجاوز نظامی در طبس و طرح کودتا در ایران است.ما در مقابل آنچه آمریکا ادعا کرده، شواهد و مدارک بسیاری داریم که هریک از آنها چندین برابر اهمیت مساله گروگانها برای مردم ما مهم است.اما شیوه حکام ستمگر این است که کاری را که خودشان انجام می دهند ، اگرچه خیلی نامردمی و خلاف اصول و مقررات بین الملل باشد، سعی می کنند با دستگاههای تبلیغاتی که در اختیار دارند، توجیه کنند."
والدهایم: دولت آمریکا وقتی متوجه شد شما تشریف می آورید، گفتند که علاقه مند به حل مسائل هستند و گفتند هر چهار شرطی را که امام گفته اند حاضرند قبول کنند و از من خواسته اند که شخصا این مساله را به عرض شما برسانم.
رجایی:همانطور که می دانید مجلس هنوز نظر خود را نداده است ولی من به عنوان دولت سعی می کنم در اولین فرصت اقدامات لازم را بکنم.
والدهایم: لازم است این مطلب را بگویم که تا شما در اینجا هستید من در هرمورد که بتوانم در خدمت شما هستم، در رابطه با جنگ عراق و مسائل آمریکا، من در اختیار شما هستم که هرچه زودتر به حل بحرانها برسیم.
رجایی: بسیار متشکرم ولی قصد من از شرکت در شورا ، طرح مساله تجاوز عراق بود.من در این رابطه به اینجا آمده ام نه برای طرح مسائل ما با آمریکا.